استان های واقع در نوار ساحلی دریای خزر (از رشت تا گرگان )، استان تهران و نیز قسمتهای از استانهای اردبیل، اصفهان و سمنان در شرایط ترسالی شدید قرار دارند. همچنین استانهای واقع در جهت مدار شمال غرب - شمال شرق و قسمتهای از مرکزکشورشامل استانهای اصفهان، کهکیلویه و بویراحمر و بیش از نیمی از استان شیراز) در وضعیت ترسالی متوسط تا ترسالی می باشند. استانهای واقع در غرب، جنوب، شرق و جنوب شرق کشور در شرایط نرمال تا خشکسالی شدید قرار گرفته اند. در این میان تنها استان سیستان و بلوچستان در شرایط ترسالی متوسط تا خشکسالی متوسط قراردارد که به نظر می رسد بیشتر از شرایط آب و هوایی دریای عمان و هندوستان بر خوردار شده است. بیشترین گستره خشکسالی در دوره مزبور مربوط به غرب، جنوب و شرق کشور می باشد. که در شرایط نرمال تا خشکسالی شدید قرار دارد. در منطقه غرب کشور گستره خشکسالی به حداکثر خود رسیده و شامل قسمتهایی از استانهای ایلام، لرستان و خوزستان می باشد.
برچسبها: نقشه خشکسالی, فروردین ماه, پایگاه ملی مدیریت خشکسالی
سال جدید با بارندگیهای خوبی آغاز شد. در عین حال نقشه گستره خشکسالی تا پایان اسفند 1390 اوضاع خوبی را برای نوار شمالی و باریکه ای از مرکز کشور نشان می دهد. بارندگی های فروردین هم نشان می دهد که نقشه آبی تری برای آخر فروردین باید انتظار داشته باشیم. ان شاءا... در اینجا همچون گذشته از همکاران خودم در پایگاه ملی خشکسالی کمال تشکر را دارم که حتی با عنایت به این مسئله که خیلی وضعیت این پایگاه مشخص نیست فعالیتهای خود را ادامه داده و نتایج پژوهشهای خود را در اختیار همگان قرار می دهند.
بر اساس شاخص مورد بررسی، وضعیت متغیری در استان های کشور دیده می شود، به طوری که استان های واقع در نوار ساحلی دریای خزر و قسمتهایی از استانهای خراسان رضوی و اردبیل در شرایط ترسالی شدید قرار دارند. همچنین استان های واقع در دامنه های شمالی و جنوبی رشته کوه البرز، کپه داغ و هزارمسجد و استان های آذربایجان شرقی و تبریز در وضعیت ترسالی متوسط تا ترسالی می باشند. استان های واقع در شمال غرب کشور (آذربایجان غربی و کردستان)، غرب، جنوبغرب، جنوب، شرق و جنوب شرق کشور در شرایط تر سالی تا خشکسالی شدید قرار گرفته اند. بیشترین گستره خشکسالی در دوره مزبور مربوط به غرب، جنوب و شرق کشور می باشد. که در شرایط نرمال تا خشکسالی بسیار شدید قرار دارد. در منطقه غرب کشور گستره خشکسالی به حداکثر خود رسیده و شامل قسمتهایی از استانهای ایلام و لرستان می باشد. استان سیستان و بلوچستان در (جنوب شرق) در شرایط ترسالی متوسط تا خشکسالی متوسط قرار گرفته است.
برچسبها: نقشه خشکسالی, اسفند ماه, پایگاه ملی مدیریت خشکسالی
امروز کوشان مهران عزیز یا همان اشکار خودمان مطلبی را در خصوص جنگل ابر و امکان استفاده بهینه از آن به عنوان یک پارک ملی را مطرح کرد که پیشنهاد دادم مقاله ای را در این خصوص بنویسد. وی هم زحمت کشید و مطلب را آماده کرد. آن را در ذیل می خوانید.
بهره برداری منطقی و یا بهره کشی و منطقه فروشی علمی ؟
در سال 1872 کنگره ملی ایالات متحده با پایه گذاری پارک ملی یلوستون به عنوان نخستین زیستگاه حفاظت شده کشور موافقت نمود . با شروع قرن هفدهم و پی ریزی کلونی های مهاجر نشین انگلیسی در ساحل اقیانوس اطلس ( نیوانگلند ) و افزایش جمعیت انسان به تدریج لزوم ایجاد ضوابطی برای بهره مندی از منابع طبیعی برای قانون گذاران مسجل گردید و به تدریج قوانینی چون محدودیت زمان شکار گوزن دم سپید و پرندگان مهاجر و قطع درختان و تولید ذغال به اجرا درآمد .
ولی دلیل اصلی معرفی یلوستون به عنوان پارک ملی اهمیت آن از منظر زیبایی شناسی و وجود آبشار بسیار زیبا ، جنگل های بکر و دست نخورده و چشمه های جوشان و در حال فوران آب های معدنی بود . در همان سال ها عده ای از نمایندگان که دل نگران نابودی نسل بیزون آمریکایی ( بوفالو ) در مرغزار های مرکز آمریکا بودند پیشنهااد حفاظت واعمال محدودیت شکار این گونه را به کنگره ارائه دادند ولی این پیشنهاد با مخالفت سرسختانه رئیس جمهور آمریکا ژنرال شرمن روبرو شد که بر این اعتقاد بود که با نابودی نسل بوفالو به عنوان مهم ترین منبع غذایی سرخ پوستان دشت های بزرگ Great plane پیروزی بر این بومیان جنگاور آسان تر خواهد بود .
ادامه مطلب را در اینجا بخوانید
برچسبها: کوشان مهران, جنگل ابر, بهره وری, بهره برداری از جنگل
ادامه مطلب
بی اجازه تو تلفنت را به دو دوست دیگر دادم تا اول فروردین به سراغت بیایند و توصیه کرده ام که تا آخر سال رهایت نکنند. آن دو دوست خوشبختی و سعادت هستند.
(برداشتی از یک پیامک به برنامه کافه رادیو، با کمی تغییر)
برچسبها: تبریک, سال نو
باز هم فروردینی دیگر و باز هم حمایتی دیگر از محیط زیست. همچون سالیان گذشته در روز 12 فروردین 1391 (31 مارچ 2012 میلادی) همه با هم از ساعت هشت و نیم شب و به مدت یک ساعت چراغها و وسایل غیر ضروری برقی را خاموش می کنیم. به امید روزی که انسانها و به خصوص فلات ایران نشینان قدر محیط زیست سالم را بدانند و در حفظ آن کوشا باشند.
در همین رابطه:
- همه با هم با ساعت زمین همراه شویم.
- حمایت قهرمانان ورزشی هنوستان از طرح جهانی ساعت زمین
برچسبها: ساعت زمین
با ارزشترين باغ گياهشناسي كشور در معرض نابودي
تخریب غیرقانونی باغ گیاهشناسی نوشهر از سر گرفته میشود
8آبانماه سال گذشته، ادارهکل بنادر و دریانوردی مازندران به بهانه احداث مسیر بندر به کمربندی، از ساعت 7:30 صبح، بدون هیچ مجوزی از مراجع ذیصلاح، با ماشینآلات سنگین راهسازی وارد باغ گیاهشناسی نوشهر شد
و با وجود مقاومت کارکنان و اعضای هیأت علمی این مرکز تحقیقاتی، علاوه بر ریشهکن کردن شماری از درختان ارزشمند و حذف پوشش گیاهی، خاک بیولوژیک مورد تحقیق (پایش یا مونیتورینگ) را تخریب کرد.
اما با پیگیری مسئولان سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، با حکم دادستان از بروز فاجعه در باغ گیاهشناسی جلوگیری شد. گزارشهای دریافتی همشهری حاکی از آن است که اداره کل بنادر و دریانوردی مازندران پس از 15ماه میخواهد این عملیات را از سر بگیرد.
نگرانی کارشناسان
اداره کل بنادر و دریانوردی درحالی بر تخریب باغ گیاهشناسی نوشهر اصرار میکند که میتوانست در مکانیابی «بندرشهرستان نوشهر» که طی 5 سال اخیر احداث کرده با در نظر گرفتن نظرات مشفقانه کارشناسان، محل احداث بندر را بهگونهای انتخاب کند که راه دسترسی آن به کمربندی شهرستان نوشهر از داخل شهر عبور نکند. کارشناسان همچنین توصیه کرده بودند که مسئولان بنادر و دریانوردی با استفاده از سیستم ریلی و ایجاد بارانداز در جنوب کمربندی نوشهر، عملیات مرتبط با حمل کالا به بندر و از بندر به نقاط دیگر را همانجا ساماندهی کنند. با عملی شدن این گزینه، نیازی به تخریب باغ گیاهشناسی و ایجاد راه دسترسی نبود.
گزینه دیگر کارشناسان، استفاده از خیابانهای موجود بود. براساس این گزینه مسئولان میتوانستند از خیابانهای موجود بهویژه از خیابانهای منتهی به قسمت شرقی رودخانه نرسیده به پل رودخانه چالوس استفاده کنند اما اداره کل بنادر و دریانوردی وقعی به این توصیههای بخردانه نگذاشت و بهجای آن گزینهای را انتخاب کرد که به قیمت تخریب مهمترین و باارزشترین پشتوانه تحقیقات منابع طبیعی و کشاورزی کشور تمام میشود. زمزمه از سرگیری عملیات تخریب باغ گیاهشناسی نوشهر شمار قابلتوجهی از کارشناسان را برآن داشت تا در تماس با روزنامه همشهری نسبت به بروز فاجعه در این ایستگاه بینظیر تحقیقاتی هشدار دهند.
در پی این تماسها، نظرات دکتر محمد امینی، رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان مازندران را در این باره جویا شدیم. این عضو هیأت علمی پیش از هر چیز به اهمیت باغ گیاهشناسی نوشهر اشاره کرد و گفت: این باغ علاوه براینکه یکی از ذخایر ژنتیک کشور و دنیا به شمار میآید در حال حاضر بهدلیل مجموعه منحصر بهفرد گونههای گیاهی موجود در آن، به یک اکوسیستم کوچک تبدیل شده و مأمن و زیستگاه پرندگان بسیار متنوع است. اما آنچه اهمیت این باغ را دوچندان میکند وجود درختانی است که بهطور مستمر پایش میشوند و اطلاعات رویش، فیزیولوژی و ژنتیک آنها طی یک فرایند علمی طولانیمدت و در طول دهههای مختلف ثبت و ضبط میشود تا براساس آن عکسالعمل این درختان نسبت به محیط و تغییرات اقلیم زیر نظر متخصصان ارزیابی و بررسی شود. در واقع اثر تغییر اقلیم شمال کشور روی این درختان در حال مطالعه است.
جلوی تخریب میایستیم
وی افزود: درختان و گونههای این باغ جنبه آزمایشگاهی دارند و با جنگلهای بیرون باغ مورد مقایسه قرار میگیرند. همچنین از بذر این درختان برای تکثیر و توزیع نهالهای گونههای نادر و در حال انقراض در مناطق جنگلی و پارکهای شهری استفاده میشود. براساس آنچه گفته شد ما با هر گونه دخل و تصرفی در باغ مخالفیم اما کسانی که احداث مسیر را پیگیری میکنند حاضر نیستند از گزینههای دیگر استفاده کنند، درحالی که میتوانند با خرید بخشی از اراضی کشاورزی و شماری از منازل مسکونی خیابان موجود را تعریض و راه دسترسی بندر به کمربندی نوشهر را ایجاد کنند.
امینی تصریح کرد: مأموران ادارهکل بنادر و دریانوردی برای صرفه اقتصادی و به تصور استفاده مجانی از اراضی دولتی، آبانماه سال گذشته بدون هماهنگی و بدون آنکه مجوزی از مراجع ذیصلاح داشته باشند با ماشینآلات سنگین راهسازی وارد باغ گیاهشناسی شدند و از 2جهت یعنی از شمال و جنوب شرق بخشی از دیوار باغ را تخریب و شماری از درختان نادر را قطع کردند اما خوشبختانه با ایستادگی اعضای هیأت علمی و کارکنان این ایستگاه و با حکم تاریخی دادستان محترم که دلگرمی و سپاس جامعه علمی منابع طبیعی و کشاورزی کشور را در پی داشت این تخریبها متوقف و دیوار تخریبشده با دستور دادستان بازسازی شد.رئیس مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران افزود: ادارهکل بنادر و دریانوردی مازندران در حالی اقدام به تخریب باغ گیاهشناسی نوشهر کرد که مطابق با قانون، هیأت امنای سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی تنها مرجع ذیصلاحی است که میتواند درباره اراضی تحقیقاتی تصمیمگیری کند؛ مرجعی که اعضای آن از چند وزیر، معاون وزیر و مدیران سطوح عالی کشور تشکیل شده و مصوبات آن در حکم قانون است. نکته قابلتوجه اینکه، این مرجع تاکنون هیچ مصوبهای برای تخریب باغ گیاهشناسی برای احداث راه دسترسی از کمربندی به بندر صادر نکرده است.
امینی در پایان گفت: سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی ضمن ارج نهادن به سایر نهادها، درصورت هرگونه اقدامی که منجر به تهدید باغ گیاهشناسی نوشهر شود از مسببان و عاملان به مراجع قضایی کشور شکایت خواهد کرد و اجازه نخواهد داد که باغی که پشتوانه تحقیقات منابع طبیعی و کشاورزی کشور و حاصل نیم قرن خوندل خوردن کارشناسان است قربانی احداث مسیری شود که با صرف هزینه میتواند از بخش دیگری عبور کند. تخریب این باغ گرچه ممکن است منافع محلی یا منطقهای را تأمین کند اما برخلاف مصالح ملی کشور است.
باغ گیاهشناسی در یک نگاه
باغ گیاهشناسی نوشهر که به لحاظ وسعت، دومین باغ گیاهشناسی کشور محسوب میشود قبل از سال1335 و در عرصهای به وسعت 35هکتار تأسیس شده و در حال حاضر، بیش از 800گونه منحصر بهفرد از انواع گیاهان داخلی و خارجی را در خود جای داده است. علاوه براین، در این باغ که در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده، 20هزار نمونه گیاهی که از نقاط مختلف شمال کشور جمعآوریشده در هر باریوم(مجموعه) با آرشیو علمی و فنی نگهداری میشود.
برچسبها: باغ گیاهشناسی نوشهر, تخریب, افلاکی, همشهری
حال پرسش این است که آیا بلای خشکسالی فقط بر سر ارومیه نازل شده و مناطق مجاور از این بلای آسمانی در امان بودهاند؟ پاسخ به این پرسش زمانی اهمیت مییابد که سخنان وزیر نیرو و حتی رییس سازمان محیط زیست را به یاد بیاوریم که بارها اعلام کردهاند سدها در خشک شدن دریاچه ارومیه تنها بین پنج تا ۱۰درصد مقصر بودند و بیش از ۶۰درصد تقصیرها بر گردن خشکسالی بوده است.
از سوی دیگر بهروز حسنی مهمویی که تز دکترای خود را در یکی از دانشگاههای استرالیا به تغییر اقلیم اختصاص داده با استناد به تصاویر ماهوارهای و سنجش بارش در این حوضه معتقد است که با وجود بارندگیهای نسبتا خوب در سال آبی جاری باز هم از وسعت دریاچه نسبت به سال گذشته کاسته شده است. وی میافزاید: با اینکه میزان بارندگی شمال غرب کشور در سال گذشته بیشتر از میانگین بلندمدت بود و در سال آبی جاری هم تا به حال روزهای خوبی را سپری کرده اما مقایسه شرایط دریاچه ارومیه با سال گذشته نشان دهنده کاهش مساحت دریاچه است.
این موضوع در هر دو بخش شمالی و جنوبی دریاچه محسوس است، هرچند در بخش جنوبی کاهش عمق و مساحت با وضوح بیشتری قابل مشاهده است. به گفته وی، این امر در کنار مطالعات علمی متعدد نشان دهنده آن است که طبیعت نه تنها آنقدرها که میگویند در بروز بحران مقصر نیست که بعید است بتواند به تنهایی آن را رفع کند. حسنی اظهار داشت: استفاده از دادههای مختلف پژوهشی نشان میدهد بارندگی تاثیر قابل توجهی در تغییرات ارتفاع سطح آب دریاچه ارومیه ندارد و تنها در صورت بارندگی خوب، میزان کاهش ارتفاع کمتر خواهد بود. به عبارت دیگر چه باران زیاد ببارد و چه کم، چه ترسالی باشد و چه خشکسالی، دریاچه ارومیه با از دست دادن آب مواجه خواهد بود. حالااگر خوش شانس بودیم و باران آمد و ترسالی بود، دریاچه میزان کمتری پایین میرود یا در بهترین حالت ثابت میماند.
مژگان جمشیدی
برچسبها: UNEP, ارومیه, مژگان جمشیدی, شرق
